Şakayık
Latincesi :Lychnis Coronaria
Düğün çiçeğigiller familyasından; otsu veya gövdesi odunlaşmış, çok yıllık bir bitki cinsidir. Birçok çeşidi vardır.
Tıbbi şakayık;
Mayıs-Haziran aylarında pembe veya kırmızı renkli çiçekler açan, 70 cm kadar boyunda, çok yıllık otsu bir bitkidir. Yaprakları derin parçalıdır. Kökünde; uçucu yağ, nişasta, şekerler, peanol ve peregrinin adlı bir alkoloid vardır. Ev ilaçlarında kökleri
kullanılır.
Faydaları: Boğmaca ve öksürükte şikayetleri giderir. Sara da faydalıdır Sinirleri yatıştırır. Nikris ve kramplarda da faydalıdır.
Kullanılan Kısımları: Çiçeği Diğer şakayık ve gelincik çiçekleri ile hiçbir yakınlığı yoktur. Kendisi de hindi ve mekki olmak üzere
iki çeşittir.
Kullanıldığı Yerler:Kanamaları, durdurur, mide bozukluklarına, mesane iltihabına, vereme, kan tükürmeye, dalak hastalıkları, sarılık ve öksürüğü faydalıdır.
Kullanılışı: 1 bardak kaynar suya, 8 gr çiçek konur, 10 dk bekletilip içilir.
Haricen: Haşlanan suyu ile gözler yıkanırsa gözlere parlaklık verir. Gözdeki kızarıklığı giderir. 1 bardak kaynar suya, 10 gr bitki konur, 10 dk bekletilir, bu su ile gargara yapılırsa boğaz ağrılarını geçirir. Burun kanamalarını dindirir.Haşlanan suyu ile
lavman yapılır gelir, hindi çeşidi saç çıkarmaya yarar.Tedavide hindi çeşidi daha etkilidir.
ŞAKAYIK KÖKÜ
-PAEONİA MASCULADiğer İsimleri: Ayı Gülü, Bocur, Eşek Gülü
Kullanılan Kısımları: Kökü
Kullanıldığı Yerler:Rahim kaslarını kasıcı, nikriste ve sarılıkta faydalıdır, mide ve bağırsakta olan tutuklukları açar, ciğer ve
böbrekleri temizler, yatıştırıcı ve ishal kesici özelliklere sahiptir. Sar'a nöbetlerinde ve öksürükte kullanılır. Aybaşını söktürür.
Krampları giderir. Zatülcempte faydalıdır, çiçeği ağızda çiğnenirse baştan balgamı söker.
Kullanılışı: 1 bardak kaynar suya, 10 gr doğranmış şakayık kökü konur, 10 dk bekletilir, günde 2-3 bardak içilir.
Haricen: Mecnun ve saralıya bitkinin tohumu ile tütsü yapılması veya kökünün hastanın boynunaasılmasının hastalığa faydalı
olduğu eski tıp kitaplarında kayıtlıdır.
Variste, kaynatılan suyu ile hastalıklı bölge yıkanır. Çiçeği cevizin yeşil kabuğu ile ezilir kıllara sürülürse kılları simsiyah eder,
temreğiye sürülürse temreğiyi giderir.
Şakayık